Đội ngũ phát triển sản phẩm nên làm gì ngày hôm nay đây? Câu trả lời thường ở trên chính Lộ trình sản phẩm. Đó là một lộ trình bao gồm danh sách các tính năng, ý tưởng, những công việc cần phải làm, từ các dự án nhỏ đến dự án quan trọng và cả những nỗ lực cần phải đạt được. Tất nhiên là tất cả đều phải có thời hạn hoàn thành. Vì thế, mọi người có thể thực hiện công việc của mình theo Lộ trình Sản phẩm và không phải lo lắng điều gì cần làm tiếp theo. Chính vì vậy, Lộ trình Sản phẩm có thể được định nghĩa như sau:
"Lộ trình Sản phẩm (Product roadmap) là danh sách tính năng và dự án được ưu tiên có thời hạn kết thúc nhất định."
Thông thường, đội ngũ quản lý hoặc Product Manager là những người viết Lộ trình Sản phẩm. Các bên đều có những câu trả lời hợp lý tại sao họ muốn xây dựng lộ trình này và bạn nên thực hiện theo. Dưới đây là hầu hết các lý do phổ biến:
- Họ muốn đảm bảo rằng bạn luôn thực hiện những việc ưu tiên cao nhất trước tiên
- Khi họ điều hành một doanh nghiệp, điều đó có nghĩa là họ phải lên kế hoạch. Họ muốn biết khi nào mọi thứ sẽ được thực hiện để họ có thể bán sản phẩm, khởi động chiến dịch tiếp thị hoặc báo cáo cho các nhà đầu tư...
"Lộ trình Sản phẩm là nguyên nhân gây ra sự lãng phí và thất bại trong khâu triển khai nguồn lực trong các công ty làm sản phẩm. Nó chính là mồ chôn của hơn một nửa danh sách những tính năng và ý tưởng đã được đề ra nhưng chưa bao giờ thành công."
Liệu vấn đề đó có thể được phát hiện ra hay không?
Có một sự thật phũ phàng rằng, mặc dù tất cả chúng ta đều chú tâm tốt nhất để làm sản phẩm, một nửa ý tưởng về sản phẩm đều không thực hiện được. Những đội ngũ làm sản phẩm khác lại có cái nhìn thực tế hơn khi con số không thực hiện được có thể lên tới 75%. Bởi vì tất cả chúng ta đều biết rằng mọi thứ hầu như đều không đi theo kế hoạch khi xây dựng sản phẩm. Cụ thể hơn, một số lý do là như thế này:
- Khách hàng không thấy hứng thú với chức năng chúng ta tạo ra như kỳ vọng.
- Khách hàng muốn sử dụng tính năng, nhưng lại thấy quá khó khăn để hiểu, hoặc mất quá nhiều thời gian để học cách sử dụng tính năng đó thì họ cũng từ chối tính năng đó luôn.
- Mặc dù ý tưởng đôi khi có vẻ hay, khi chúng ta thực sự triển khai ý tưởng đó lại mất quá nhiều thời gian và công sức để hoàn thành. Và chúng ta lại từ bỏ ý tưởng đó.
- Một số vấn đề liên quan tới tài chính, kinh doanh hoặc pháp lý không cho phép chúng ta triển khai những ý tưởng của mình.
- Một điều không kém phần quan trọng là dù ý tưởng có thể khả thi và mang lại khá nhiều giá trị cho cả doanh nghiệp lẫn khách hàng, chúng ta đều hiểu rằng sản phẩm đòi hỏi quá nhiều bước chỉnh sửa mới có thể đạt được ý tưởng. Điều này khiến chúng ta thực sự ngốn quá nhiều thời gian và nguồn lực so với ban đầu kỳ vọng.
Tác giả đã phát hiện ra sự khác biệt giữa một đội ngũ còn thiếu kinh nghiệm và một đội ngũ vững mạnh như thế nào? Tác giả đã phát hiện ra điều này:
1. Đội ngũ thiếu kinh nghiệm đi theo Lộ trình Sản phẩm một cách mù quáng.
Thời gian trôi qua, họ cố gắng đi theo tất cả những gì cần thực hiện trên Lộ trình Sản phẩm và đảm bảo rằng mọi thứ cần được thực hiện đúng tiến độ. Một khi mọi thứ đi không đúng hướng, họ bắt đầu khiển trách đội quản lý vì việc đặt mục tiêu một cách nghèo nàn. Sau đó, họ yêu cầu nhiều thời gian hơn để thiết kế lại "tính năng" là cải thiện nó. Nếu họ có đủ thời gian và tiền bạc, họ sẽ giải quyết vấn đề và đạt được giải pháp mong muốn. Tuy nhiên, thực tế điều này lại hiếm khi xảy ra.
2. Đội ngũ vững mạnh hiểu, tập trung xoay quanh sự thật.
Trạng thái lý tưởng là không bỏ qua những sự thật mà hãy tập trung vào việc xoay quanh chính những sự thật đó và ứng biến linh hoạt nhu cầu thay đổi bất kỳ lúc nào từ một góc nhìn khác. Một đội ngũ vững mạnh không đặt ra một danh sách những tính năng trên Lộ trình Sản phẩm, họ bắt đầu công việc Khám Phá Sản Phẩm (Product Discovery) trước tiên.
"Vấn đề chúng ta gặp phải khi xây dựng Lộ trình Sản phẩm là việc thực hiện xây dựng tính năng. Thế nhưng câu hỏi ở đây là liệu lộ trình đó có vấn đề gì liên quan tới doanh nghiệp để giải quyết hay không? Vấn đề cơ bản cần giải quyết là gì? Việc này không đơn thuần chỉ là đưa ra tính năng.— Marty Cagan (Founder của Silicon Valley Product Group)"
Khám phá sản phẩm là một bước mà một đội ngũ làm sản phẩm cần phải giải quyết:
- Mục tiêu doanh nghiệp là gì?
- KPI đo được là gì?
- Tất cả những vấn đề và rủi ro gặp phải cần phải giải quyết
- Họ nhanh chóng lặp lại giải pháp lý tưởng và hiệu quả cho những vấn đề chính đã xác định từ trước.
Mặt khác, chúng ta cần danh sách các tính năng và trải qua những ngày khó khăn để xây dựng sản phẩm. Tuy nhiên, tác giả đề nghị rằng hãy lùi một bước đã. Hãy chuyển hóa từ một đội ngũ xây dựng tính năng trở thành một đội ngũ giải quyết vấn đề trong kinh doanh. Tác giả không khuyên xóa lộ trình sản phẩm đi nhưng hãy cải thiện chính nó bằng việc bổ sung thêm môt bước trước khi cam kết thực hiện bất kỳ điều gì.
Làm thế nào để xây dựng Lộ trình Sản phẩm tốt hơn? Hãy thêm bước khám phá trước khi cam kết
Tác giả muốn đưa ra sự rõ ràng rằng vấn đề nằm ở sự cam kết đạt được mục tiêu trước khi thiết lập bất kỳ mục tiêu kinh doanh nào. Mọi người thường cam kết trước khi họ biết rằng nếu có việc gì họ có thể truyền tải được, quan trọng nhất là giải quyết được vấn đề của khách hàng hay không. Mặc dù việc đưa ra những tính năng có thời hạn để xây dựng là quan trọng, tác giả muốn đưa ra một góc nhìn rộng hơn - đó là tầm nhìn của sản phẩm ( product vision).
Khám phá Sản phẩm (Product Discovery)
Việc thêm mô hình khám phá sản phẩm từ lúc đầu sẽ thay đổi mọi thứ. Khám phá Sản phẩm là sự liên kết chặt chẽ giữa Quản lý Sản phẩm (Product Management), Trải nghiệm Người dùng (User Experience) và Kỹ thuật. Mục đích của việc khám phá là nhanh chóng phân chia những ý tưởng tốt và ý tưởng tồi. Đầu ra của việc khám phá sản phẩm chính là một Product Backlog có giá trị. Việc này đòi hỏi trả lời những câu hỏi sau:
- Người dùng liệu có mua sản phẩm này hay không?
- Liệu sản phẩm đã giải quyết vấn đề mà khách hàng của chúng ta đang phải đối mặt hay chưa?
- Liệu sản phẩm có thể cải thiện trải nghiệm hay không?
- Liệu các thế mạnh có được làm nổi bật trong sản phẩm hay không?
- Liệu điều đó có thể tới gần tầm nhìn sản phẩm hay không?
- Các stakeholders có thể hỗ trợ sản phẩm này không?
- Đội ngũ kỹ thuật có thể xây dựng sản phẩm này không?
- Liệu người dùng có thể tìm ra cách sử dụng sản phẩm hay không?
Làm thế nào để thực hiện Khám phá Sản phẩm( Product Discovery)
Giả dụ công việc đòi hỏi hai tuần để hỗ trợ một khách hàng lớn. Tuy nhiên, đối với công ty đang mở rộng quy mô, hãy giảm lượng thời gian đó từ hai tuần xuống chỉ còn vài giờ. Đó là một ví dụ tuyệt vời về một mục tiêu kinh doanh tuyệt vời: "Giảm lượng thời gian cần thiết để hỗ trợ các khách hàng mới có quy mô lớn." Ngoài ra mục tiêu có thể đo lường sẽ là: "Thời gian hỗ trợ chưa đầy một giờ".
Bây giờ hãy tưởng tượng rằng khi có một Lộ trình Sản phẩm chỉ với mục tiêu kinh doanh trên, lộ trình này sẽ mở chỗ cho sự sáng tạo và sự đổi mới. Mọi người cảm thấy cởi mở hơn và an toàn hơn khi chia sẻ ý tưởng của mình. Vì vậy, việc bị giới hạn bởi một tập hợp các tính năng sẽ không còn nữa.
Các bước để triển khai ý tưởng trong đời thực
Trước tiên, chúng ta cần hỏi những stakeholder quan trọng để đưa ra một chút thời gian trong việc khám phá sản phẩm, tìm ra giải pháp và đưa ra kế hoạch thực hiện. Chúng ta sẽ cho họ biết rằng chúng ta cần thời gian để hiểu mục tiêu nếu mục tiêu đó có tính cộng hưởng với khách hàng và cải thiện được trải nghiệm tổng thể. Sau đó, chúng ta sẽ bàn với đội ngũ kỹ thuật để đảm bảo rằng sản phẩm có thể xây dựng và lặp lại những phát kiến và ý tưởng dưới góc nhìn kỹ thuật. Sau đó, chúng ta sẽ giao tiếp với các stakeholder hoặc đội ngũ quản lý để phát hiện xem liệu các giải pháp đó có đi đúng mục tiêu của doanh nghiệp hay không.
Một khi chúng ta đã gắn kết tất cả 3 bên - khách hàng, đội ngũ kỹ thuật và quản lý, chúng ta có thể triển khai kế hoạch thực hiện. Kế hoạch này bao gồm mục tiêu kinh doanh, KPI đo được và các chi tiết, đi kèm theo là ngày kết thúc lộ trình sản phẩm.
Điều này thực sự cần thiết với các công ty khi thực hiện hình thức cam kết này theo thời gian và cảm thấy thoải mái khi có thể thay đổi hoàn toàn lộ trình sản phẩm. Bởi vì theo cách này, chúng ta có thể thực sự cải thiện sản phẩm bằng việc lắng nghe khách hàng và cam kết những điều quan trọng cho doanh nghiệp hơn là thực hiện sự thay đổi mà không nhìn thấy được bức tranh toàn cảnh lớn hơn.
Dịch Sơn Kê
Tác giả Eugen Esanu
